İnsanlık tarihinin önce tarım, ardından köy ve nihayetinde anıtsal yapılar şeklinde ilerlediğini öğrenmiştik. Şanlıurfa'daki Göbekli Tepe bu kronolojiyi tersine çeviriyor. MÖ 9500'lerde, tarım henüz ortada yokken, avcı-toplayıcılar devasa T-sütunları dikmek üzere bir araya gelmişti. Stonehenge'den 6 bin, Giza Piramitleri'nden 7 bin yıl daha eski olan bu yapı, anıtsal toplanma alanlarının tarımın sonucu değil nedeni olabileceğini düşündürüyor. O dev inşa kalabalığını besleme ihtiyacı tarımı tetiklemiş olmalı. Kazılar sürdükçe Göbekli Tepe'nin sadece ıssız bir tapınak olmadığı da anlaşılıyor; bölgenin toprağından bugün ev ve su kanalı kalıntıları çıkıyor.
0 görüntülenme