Cambridge Üniversitesi'nden bilim insanları, ilaç moleküllerini toksik kimyasallar yerine ışık kullanarak değiştirmenin yeni bir yolunu keşfetti. Nature Synthesis dergisinde yayımlanan çalışma, "anti-Friedel–Crafts" adı verilen bu yeni reaksiyonu tanıtıyor.
Geleneksel Friedel–Crafts reaksiyonu, sert koşullar ve ağır metal katalizörler gerektiriyor; bu durum yöntemi yalnızca ilaç üretiminin erken aşamalarında kullanılabilir kılıyor. Yeni Cambridge yöntemi ise bu kalıbı tersine çeviriyor: Ortam sıcaklığında bir LED lamba ile tetiklenen, kendiliğinden süren bir zincir reaksiyon sayesinde karbon-karbon bağları, toksik ya da pahalı kimyasallar kullanmadan oluşturuluyor. Böylece kimyacılar ilaç geliştirme sürecinin son aşamalarında bile karmaşık moleküller üzerinde hassas değişiklikler yapabiliyor.
Keşfin ilginç bir hikayesi var: Doktora öğrencisi David Vahey, bir kontrol deneyi sırasında fotokatalizörü ortamdan çıkardığında reaksiyonun yine de işe yaradığını gördü. İlk başta hata gibi görünen bu durum, sorgulanmak yerine araştırıldığında büyük bir buluşa kapı araladı. Tıpkı X ışınları, penisilin ve modern kilo verme ilaçlarının keşfinde olduğu gibi.
Ekip ayrıca Trinity College Dublin ile geliştirilen makine öğrenimi modelleri sayesinde reaksiyonun hangi moleküllerde işe yarayacağını laboratuvarda denemeden tahmin edebildi. AstraZeneca ile yürütülen işbirliği ise yöntemin endüstriyel ölçekte uygulanabilirliğini test etti.
Yöntem; daha az kimyasal atık, daha az enerji tüketimi ve aylarca sürebilecek sentez süreçlerini kısaltma potansiyeliyle ilaç endüstrisinde hem bilimsel hem de çevresel açıdan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
/old/profile_images/3e63e51a69d7ceafb2da476fde2e708a.jpg){kind=small}
/profile/6f95da34-3fcd-4502-a4c4-72e8e2987b3e.jpeg){kind=small}
/profile/bc34b006-96cc-469b-9693-7d49437ae311.png){kind=small}
/post/e6d05b06-bec6-4920-a1cf-89abbc36826d.png)
/post/dc3c4f1c-126d-4719-8e4b-6bb7cebb23e2.png)
/profile/cc5d77af-02ee-4464-bcd5-fb7e32b4e5bc.jpeg){kind=small}
/post/12b6f35a-e6a5-4514-bb01-916107916f09.jpg)
/profile/2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg){kind=small}
/post/20e7ed2f-3cfa-4a83-b0f4-423db0c2da7c.png)
Evrim Ağacı
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}