Physical Review D dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, iki spekülatif fiziği teorisini tek bir çerçevede birleştirerek çarpıcı bir sonuca ulaşıyor: Eğer ilksel kara delikler ve karanlık boyut gerçekten var olsaydı, bu kara deliklerin büyük bölümü beş boyutlu nesneler olurdu.
Lehman College'dan Luis Anchordoqui liderliğindeki ekip, kuantum yerçekimi kurallarını "karanlık boyut senaryosu"na uygulayarak bu hesaba ulaştı. Karanlık boyut senaryosu, standart dört boyutun (üç uzamsal boyut artı zaman) ötesinde, yaklaşık bir mikron genişliğinde gizli bir ekstra uzamsal boyutun varlığını öne süren teorik bir çerçeve. Normal madde ve kuvvetler standart dört boyutlu uzayda hapsolurken yerçekiminin bu ekstra boyuta sızabildiği düşünülüyor.
İlksel kara delikler ise ölmekte olan yıldızlardan değil, Büyük Patlama'nın hemen ardından evrenin yoğun ve sıcak koşullarında doğrudan oluşmuş olabileceği öne sürülen hipotetik nesneler. Henüz gözlemsel kanıtları bulunmuyor; ancak karanlık maddeyi oluşturabilecekleri düşünülüyor.
Ekibin matematiksel analizi ilginç bir tablo ortaya koyuyor: Bazı ilksel kara delikler başlangıçta dört boyutlu nesneler gibi davranıyor; ancak zamanla kararsızlaşarak beş boyutlu yapılara dönüşüyor. Kozmik ipliklerden (cosmic strings) oluşanlar ise baştan itibaren beş boyutlu. En dikkat çekici bulgu ise şu: Ekstra boyut bu kara deliklerin ömrünü önemli ölçüde uzatıyor; kozmik ipliklerden oluşanların evrenin yaşıyla kıyaslanabilir ömürlere sahip olabileceği hesaplandı.
Araştırmacılar bu çalışmanın iki büyük gizemı, yani ilksel kara delikleri ve karanlık boyutu tek bir teorik çerçevede birleştirdiğini vurguluyor. Gözlemsel kanıt henüz yok; ancak elde edilen çerçeve erken evrenin yüksek enerjili fizik koşullarına dair değerli ipuçları sunuyor.
0 görüntülenme