İkinci Adam (1950-1964) (Cilt 3)

Şevket Süreyya Aydemir (1897, Edirne - 25 Mart 1976, Ankara), Türk yazar, düşün insanı, iktisatçı ve tarihçi.

Kadro dergisinin kurucularından ve Kadro Hareketi'nin önderlerindendir. Türk tarihinde önemli rol oynayan kişilikleri inceleyen eserleri ile ünlenmiştir. Kendi yaşamını anlattığı Suyu Arayan Adam (1959), Atatürk ve İnönü dönemlerini incelediği üçer ciltlik Tek Adam (1963-65) ve İkinci Adam (1966-68) adlı kitapları en ünlü eserleridir.

Çeşitli dönemlerde farklı ideolojileri savunmuştur. Gençliğinde Turancı, 1920-1927 yılları arasında Türkiye Komünist Partisi yöneticisi, 1927 sonrasında Kemalist rejimin savunucusu ve kuramcısı olarak çalışmıştır.

İkinci Adam, Şevket Süreyya Aydemir'in, İsmet İnönü'nün hayatını anlattığı ve 1966-1968 yılları arasında üç cilt halinde Remzi Kitabevi tarafından yayımlanan biyografik kitaptır. Kitap ne bir övgü, ne de bir yergi kitabıdır. Yazar, kitapta İsmet İnönü´nün hayat hikâyesi etrafında, bir devrin akışını verir.

İkinci Adam'da, Tek Adam'da konu olarak alınan Atatürk hadisesini, 1960 'lı yılların ortasına kadar takip ederiz.

İkinci Adam 'ın birinci cildi, İnönü'nün doğumundan, Atatürk'ün ölümüne kadar geçen devreyi alır. Bu devrede İnönü'nün soy ilişkileri, tahsil hayatı ve bir gizli ihtilâl cemiyeti ile başlayan siyasi ilgileri ve sonra ordu hayatı yer alır. Daha sonra da ona "ikinci adam" olmanın şartlarını, faktörlerini hazırlayan bir sıra olay ile 1923-1938 döneminin, hiçbir yerde toplu olarak bulunmayan, iktisadî siyaset esaslarını ve uygulamalarını rakamlarıyla takip ederiz.

İkinci cilt Atatürk'ü doğuran şartlar içinde Atatürk'ün zuhuruyla başlamıştır. Bu hadise, 1920-1938 devresinde, Atatürk'ün, bayrağını taşıdığı bütün olaylarda, Mustafa Kemal ve İnönü'nün kader birliği içinde gelişmiştir. 10 Kasım 1938'de Atatürk fani hayattan çekilince de, Atatürk'ü devam ettirmek ve onu ikmal etmek görevi, İsmet İnönü'nün omuzlarına, bütün ağırlığıyla oturmuştur... Atatürk devam ettirilmiş ve ikmal edilmiş midir? Bu soru, İkinci Adam´ın bu cildinde, bütün olaylarda istifhamını çizen bir konu olarak yaşar. İkinci Adam'ın ikinci cildinde bu uzun dönem (1938-1950) hikâye edilmiştir.

Üçüncü ciltte ise, 1966 yılına kadar geçen süreç içinde İnönü ve İnönü etrafında şekillenen olaylar anlatılmıştır.