WISPIT 2b: Ötegezegen Doğum Diskinde Bir Boşluk Açıyor

Şu sarı nokta da ne? Güneş Sistemi’nin ötesinde, genç bir gezegen. Şili’deki Very Large Telescope ile elde edilen bu görüntü, şaşırtıcı biçimde, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin doğumuna çok benzeyen uzak bir sahneyi yakalıyor. Elbette geçmişe bakıp Dünya’nın oluşumunu doğrudan izleyemiyoruz; ama teleskoplar, uzak yıldızların çevresinde benzer süreçlerin nasıl geliştiğini izlememize olanak tanıyor. Bu karenin merkezinde, parlak ışığını perdeleyen bir koronagrafın arkasına saklanmış, Güneş’e benzeyen genç bir yıldız var. Yıldızı çevreleyen parlak ve tozlu protoplanet diski ise gezegenlerin ham maddesi. Boşluklar ve eşmerkezli halkalar, yeni doğmuş bir dünyanın kütleçekimiyle gaz ve tozu toplayıp, yıldızın çevresinde dolanırken yolunu temizlediği bölgeleri işaret ediyor. Astronomlar daha önce de disk içine gömülü gezegenleri görüntülemişti; ancak bu, bir ötegezegenin diskin içinde aktif biçimde bir boşluk açtığının tarihte ilk kez gözlenmesi. Yani gezegenlerin diski şekillendirmesini, olurken yakalayan en erken doğrudan bakış.