Yengeç Bulutsusu: Görünür Işıktan X-Işınına

Yengeç Bulutsusu’na enerjiyi ne veriyor? Bir şehir büyüklüğünde, mıknatıslanmış bir nötron yıldızı; saniyede yaklaşık 30 kez dönüyor. Yengeç Atarcası olarak bilinen bu cisim, bulutsunun çekirdeğindeki gaz girdabının tam ortasında görülen parlak noktadır. Çapı yaklaşık 10 ışık yılı olan Yengeç Bulutsusunun (M1) bu çarpıcı görüntüsü, dönen bir merkez diski ve çevresindeki, genişleyerek yayılan parlayan gazın karmaşık liflerini kadraja alıyor. Görüntü, kırmızı ve mavi tonlarda görünür ışıkla Hubble Uzay Teleskobu verilerini; beyaz renkle gösterilen X-ışını verileriyle Chandra X-ışını Gözlemevi ölçümlerini; ayrıca dağınık mor tonlarda Imaging X-ray Polarimetry Explorer (IXPE) tarafından saptanan yaygın X-ışını ışımasını bir araya getiriyor. Merkezdeki atarca, dönüş hızını çok az düşürerek Yengeç Bulutsusunun hem ışımasını hem de genişlemesini besliyor; bu süreç, enerjik elektronlardan oluşan bir rüzgârı dışarı sürüklüyor. Bugün yayımlanan günün görseli, NASA’nın amiral gemisi sınıfı X-ışını gözlemevi Chandranın fırlatılışının 25. yıl dönümüne denk geliyor.