M33: Üçgen Gökadası

Küçük, kuzey gök takımyıldızı Triangulum, bu görkemli, yüzünü bize dönmüş sarmal gökadaya ev sahipliği yapar: M33. Halk arasında Pinwheel Galaxy adıyla da bilinir; ya da kısaca Triangulum Galaxy denir. M33’ün çapı 50.000 ışık yılından fazladır. Andromeda Gökadası (M31) ve kendi Samanyolu’muzun ardından, gökadaların Yerel Grup’undaki üçüncü büyük gökadadır. Samanyolu’ndan yaklaşık 3 milyon ışık yılı uzakta bulunan M33’ün, Andromeda Gökadası’nın bir uydusu olduğu düşünülür. Bu iki gökadadaki astronomlar da büyük olasılıkla birbirlerinin görkemli sarmal yıldız sistemlerini olağanüstü bir manzarayla izleyebilirdi. Samanyolu’ndan bakınca ise bu keskin görüntü, Dünya üzerindeki ve Dünya çevresindeki teleskoplardan gelen verileri bir araya getiriyor. Böylece M33’ün mavi yıldız kümeleri ile gevşekçe sarılmış sarmal kolları boyunca uzanan pembemsi yıldız oluşum bölgeleri gözler önüne seriliyor. Hatta devasa NGC 604, en parlak yıldız oluşum bölgesidir; burada gökada merkezine göre yaklaşık saat 1 yönünde görülüyor. M31’de olduğu gibi, M33’teki iyi ölçülmüş değişen yıldız nüfusu da bu yakın sarmalı, belirlemede ve Evren’in uzaklık ölçeğini kurmada kozmik bir “metre”ye dönüştürmeye yardımcı olmuştur.