Yengeç Bulutsusu’nun Dönen Atarcası

Yengeç Bulutsusu’nun kalbinde, bir şehir büyüklüğünde, mıknatıslanmış bir nötron yıldızı saniyede 30 kez dönüyor. Yengeç Atarcası diye bilinen bu cisim, bulutsunun çekirdeğindeki gaz girdabının tam ortasında parlayan noktadır. Yaklaşık on iki ışık yılı çapındaki bu etkileyici kare, Yengeç Bulutsusu’nun merkezine yakın bölgede ışıldayan gazı, boşlukları ve kıvrılıp duran ipliksi yapıları çerçeveliyor. Öne çıkan görüntü, Hubble Uzay Teleskobu’ndan gelen görünür ışığı mor, Chandra X-ışını Gözlemevi’nden gelen X-ışınlarını mavi ve Spitzer Uzay Teleskobu’ndan gelen kızılötesi ışığı kırmızı renkte bir araya getiriyor. Bir kozmik dinamo gibi davranan Yengeç atarcası, bulutsudan gelen ışımanın kaynağını besliyor; çevredeki madde içinde bir şok dalgası sürüklüyor ve sarmal hareket eden elektronları hızlandırıyor. Güneş’ten daha büyük kütleye ve bir atom çekirdeği yoğunluğuna sahip olan dönen atarca, patlayarak yok olan büyük kütleli bir yıldızın çökmüş çekirdeğidir. Yengeç Bulutsusu’nun dış kısımları ise yıldızın bileşen gazlarının genişleyerek yayılan kalıntılarıdır. Süpernova patlaması, Dünya gezegeninden gözlemlendi ve 1054 yılında kayıtlara geçti.