Gökada Kümesi Gazı Mikrodalga Arka Planda Delik Açıyor

Bir gökada kümesi, kozmik mikrodalga arka planda (CMB) nasıl olur da adeta bir delik açar? Önce, ünlü CMB, soğuyan gazın erken evrende oluşmasıyla ortaya çıktı ve evrendeki gaz ile tozun büyük bölümünün içinden neredeyse hiç etkilenmeden geçip gider. Üstelik her yandan bizi sarar. Büyük gökada kümelerinin kütleçekimi, çok sıcak gazı hapsedecek kadar güçlüdür. Bu gaz o kadar sıcaktır ki mikrodalga fotonlarını daha yüksek enerjili ışığa doğru yukarı saçar; böylece CMB haritalarında bir “delik” oluşur. SunyaevZel'dovich (SZ) etkisi denen bu olgu, onlarca yıldır kümelerdeki sıcak gaz hakkında yeni bilgiler elde etmek için kullanılıyor. Ayrıca gökada kümelerini basit ama tutarlı bir yöntemle bulmaya da yardımcı oluyor. Burada, şimdiye dek elde edilmiş en ayrıntılı SZ etkisi görüntüsü yer alıyor. Bunun için, CMB’yi ölçmek üzere ALMA ve dev gökada kümesi RX J1347.5-1145 içindeki gökadaları ölçmek üzere Hubble Uzay Teleskobu birlikte kullanıldı. Sahte renkle mavi gösterilen kısım CMB’den gelen ışığı betimliyor; sarı görünen nesnelerin neredeyse tamamı ise birer gökada. SZ deliğinin biçimi, bu gökada kümesinde sıcak gaz bulunduğunu göstermekle kalmıyor; gazın şaşırtıcı derecede düzensiz bir şekilde dağıldığını da ortaya koyuyor.