Lale Bulutsusu ve Cygnus X-1

Parlak bir ışıma bölgesini çerçeveleyen bu teleskopik görüntü, Samanyolu Gökadamızın düzlemi boyunca bakarak bulutsularca zengin Kuğu takımyıldızı Cygnus yönüne uzanıyor. Halk arasında Lale Bulutsusu diye bilinen, kırmızımsı parlayan yıldızlararası gaz ve toz bulutu; gökbilimci Stewart Sharpless’ın 1959 kataloğunda Sh2-101 olarak da yer alır. Yaklaşık 8.000 ışık yılı uzaklıktaki ve yaklaşık 70 ışık yılı genişliğindeki bu karmaşık, güzel bulutsu; bu bileşik görüntünün tam ortasında adeta açıyor. Cygnus OB3 birliğinin kenarındaki genç ve enerjik yıldızlardan gelen morötesi ışınım (O yıldızı HDE 227018 dâhil), atomları iyonlaştırıyor ve Lale Bulutsusu’nun ışımasını besliyor. HDE 227018, bulutsunun merkezine yakın görülen parlak yıldız. Görüş alanında ayrıca, Dünya göğündeki en güçlü X-ışını kaynaklarından biri olan mikrokuasar Cygnus X-1 de kadraja giriyor. Bir kara deliğin yığılma diskinden fışkıran güçlü jetlerin sürüklediği, daha sönük görünen kıvrımlı şok cephesi ise yukarıda ve sağda; kozmik lalenin taç yapraklarının hemen ötesinde yer alıyor.