İzlanda Fayının Üzerinde Kutup Işıkları

Güzelliğine hayran kalın ama canavarını da unutmayın. Güzellik, tepede parlayan kutup ışıkları: burada dev bir yeşil sarmal biçimini almış. Yan tarafta parlak Ay, arka planda yıldızlar var; arada da kartpostallık bulutlar süzülüyor. Canavar ise bu ışıltıyı doğuran yüklü parçacık dalgası; bir gün gelip uygarlığı aksatabilecek güçte olabilir. Tam da bu hafta, 1859 yılında, dünyanın dört bir yanında görülen dikkat çekici kutup ışıklarının ardından, bir Güneş patlamasıyla ilişkili koronal kütle atımı (CME) kaynaklı yüklü parçacık darbesi Dünya’nın manyetosferine öyle şiddetle çarptı ki Carrington Olayı ortaya çıktı. Daha önce gerçekleşen bir CME’nin, Güneş ile Dünya arasında görece doğrudan bir güzergâhı açmış olabileceği düşünülüyor. Kesin olan şu: Carrington Olayı, Dünya’nın manyetik alanını o kadar sert sıkıştırdı ki telgraf hatlarında akımlar oluştu. Bu akımlar öylesine büyüktü ki birçok hat kıvılcım saçtı ve telgraf operatörlerini çarptı. Bugün Dünya’yı Carrington sınıfı bir olay vursa, öngörüler küresel elektrik şebekeleri ve elektronik sistemlerde, şimdiye dek görülmemiş ölçekte hasar oluşabileceğini söylüyor. Bu görseldeki kutup ışıkları, geçen hafta İzlanda’daki Thingvallavatn Gölü üzerinde görüntülendi. Göl, Dünya’nın büyük Avrasya ve Kuzey Amerika tektonik levhalarını ayıran bir fayın bir bölümünü kısmen dolduruyor.