Kütleçekiminin Sırıtan Yüzü

Albert Einstein'ın bu ay 100 yıl önce yayımlanan genel görelilik kuramı, kütleçekimsel merceklenme olgusunu öngörmüştü. İşte bu uzak gökadaların böylesine masalsı görünmesinin nedeni de bu: Chandra ve Hubble uzay teleskoplarının X-ışını ve optik görüntü verilerinin ayna gibi bir bakışla bir araya getirilmiş hâlini görüyorsunuz. “Cheshire Cat” (Cheshire Kedisi) gökada grubu lakabıyla anılan bu yapıda, iki büyük eliptik gökada yay biçimli izlerle adeta çerçevelenmiş. Bu yaylar, öndeki grubun toplam kütleçekimsel kütle dağılımının (büyük ölçüde karanlık maddenin belirlediği) mercek etkisiyle bükülen, daha uzaktaki arka plan gökadalarının optik görüntüleri. Aslında “göz” gibi görünen bu iki büyük eliptik gökada, birleşmekte olan kendi gökada gruplarının en parlak üyelerini temsil ediyor. Birbirlerine göre yaklaşık 1.350 kilometre/saniyelik çarpışma hızları gazı milyonlarca dereceye kadar ısıtıyor; bu da mor tonlarda gösterilen X-ışını ışımasını üretiyor. Gökada grubu birleşmeleri hakkında daha da tuhaf ayrıntılar mı merak ediyorsunuz? Cheshire Cat grubu sırıtırken, Büyük Ayı (Ursa Major) takımyıldızında, yaklaşık 4,6 milyar ışık yılı uzaklıkta duruyor.