On’un Kuvvetleri

Evren, küçük, orta ve büyük ölçeklerde ne kadar farklı görünür? Kendi kuşağının en ünlü kısa bilim filmlerinden biri, nefes kesen karşılaştırmalar sunar. 1960’larda ilk kez hazırlanan bu film, On’un Kuvvetleri (Powers of Ten), artık resmî olarak YouTube’a yüklendi ve yukarıya da gömüldü. Dokuz dakikalık filmi kendiniz izlemek için lütfen yukarıdaki oka tıklayın. Chicago yakınlarında bir piknik örtüsünden başlayıp Başak (Virgo) Gökada Kümesi’nin ötesine uzanan film, her on saniyede bir uzaklaşarak her kenarı bir öncekinin 10 katı olan bir kareyi gösterir. Ardından video tersine döner; bu kez her iki saniyede bir 10 kat yakınlaşır ve tek bir protonun içine kadar iner. On’un Kuvvetleri dizisi, aslında Kees Boeke’nin 1957 tarihli Cosmic View kitabına dayanır. Aynı kitaptan esinlenen, benzer ama büyük ölçüde animasyon olan Cosmic Zoom filmi de 1960’ların sonlarında yapılmıştır. Bakış açısının bu sürekli değişimi o kadar etkileyici ve öğreticidir ki, bölümleri daha modern bilgisayar teknikleriyle yeniden üretildi. Buna Contact filminin ilk birkaç dakikası ve 2010’da American Museum of Natural History için hazırlanan kısa dijital video The Known Universe de dahildir. Filmin yaratıcıları Ray ve eşi Charles Eames, oldukça vizyoner kişiler olarak tanınırdı; hatta kendi popüler sandalyelerini bile icat etmişlerdi.