NGC 253: Tozlu Ada Evren

Parlak NGC 253, gökyüzünde görülebilen en parlak sarmal gökadalardan biri; aynı zamanda en tozlularından. Küçük teleskoplarda gümüş paraya benzediği için ona Silver Dollar Galaxy diyen de var. Güney göğündeki Sculptor takımyıldızı sınırları içinde yer aldığı için kısaca Sculptor Galaxy diye anan da. Matematikçi ve astronom Caroline Herschel bu tozlu “ada evreni” 1783’te ilk kez tarayıp kayda geçirdi. Üstelik yalnızca 10 milyon ışık yılı uzaklıkta. Çapı yaklaşık 70 bin ışık yılı olan NGC 253, Sculptor Gökadalar Grubunun en büyük üyesi. Bu grup da bizim Yerel Gökadalar Grubumuza en yakın gruptur. Sarmal toz şeritlerine ek olarak, bu keskin renkli görüntüde, genç yıldız kümeleri ve yıldız oluşum bölgeleriyle örülü bir gökada diskinin üzerinden yükseliyormuş gibi duran toz uzantıları da görülüyor. Bu yüksek toz içeriği, çılgın bir yıldız oluşumuyla el ele gidiyor; bu da NGC 253’e kazandırdığı starburst gökada tanımını açıklıyor. NGC 253’ün yüksek enerjili X-ışınları ve gama ışınlarında da güçlü bir kaynak olduğu biliniyor; bunun, gökadanın merkezine yakın bölgelerdeki büyük kütleli kara deliklerle ilişkili olması muhtemel.