M51: Girdap’tan Gelen X-Işınları

Bir bütün sarmal gökadayı X-ışınlarıyla “röntgenlesek” ne olurdu? NASA’nın Chandra X-ray Observatory teleskobu, yakınımızdaki ve birbirleriyle etkileşen Whirlpool (M51) gökadaları için bunu yakın zamanda (yine) yaptı. Sarmal gökada ve komşusunu gösteren yukarıdaki Chandra görüntüsünde yüzlerce pırıltılı X-ışını yıldızı görülüyor. Bu görüntü, Chandra’dan gelen X-ışını ışığı ile Hubble Uzay Teleskobu’nun görünür ışığını bir araya getiren bileşik bir çalışma. M51’in sınırları içinde yer alan, büyük olasılıkla nötron yıldızı ve kara deliklerden oluşan ikili sistemler olan parlak X-ışını kaynaklarının sayısı, sıradan sarmal ya da eliptik gökadalar için alışılmadık derecede yüksek. Bu da kozmik girdabın, büyük kütleli yıldız oluşumunun şiddetli patlamalarını yaşamış olabileceğine işaret ediyor. Her iki gökadanın parlak çekirdekleri de, NGC 5194 ve NGC 5195 (sırasıyla sağda ve solda), yüksek enerjili etkinlik sergiliyor. X-ışınlarının mor renkle gösterildiği bu sahte renkli görüntüde yaygın (difüz) X-ışını ışıması genellikle, süpernova patlamalarının ısıttığı, milyonlarca derece sıcaklıktaki gazdan kaynaklanır.