Gözlemlenebilir evrendeki en büyük kütleli yapılardan biri. Hubble Uzay Teleskobu’nun Advanced Camera for Surveys kamerasıyla alınan bu görüntüde, Abell 1689’un, Einstein’ın kütleçekim kuramının öngördüğü gibi uzay-zamanı büktüğü görülüyor. Bu bükülme, kümenin arkasında yer alan tek tek gökadaların ışığını saptırıyor ve aynı gökadanın birden fazla, kıvrımlı görüntüsünü oluşturuyor. Bu devasa kütleçekim merceğinin gücü kütlesine bağlı. Ancak kümenin sarımsı gökadaları olarak gördüğümüz görünür madde, arka plandaki gökadaların mavimsi yay görüntülerini oluşturmak için gereken kütlenin yalnızca yaklaşık yüzde birini açıklayabiliyor. Aslında, bu kozmik ölçekteki merceklenmeyi açıklayacak kadar uzayı bükmek için gerekli kütleçekim kütlesinin büyük bölümü, hâlâ gizemini koruyan karanlık madde biçiminde. Abell 1689’un kütleçekiminin baskın kaynağı olan karanlık maddenin görünmeyen varlığı, merceklenmiş yaylar ve bozulmuş arka plan gökada görüntüleri üzerinden haritalanıyor. Daha da şaşırtıcı olanı, yukarıdaki görüntü dikkatle incelendiğinde, gökada kümesinin içinde 100.000’den fazla küresel yıldız kümesi bulunduğunun ortaya çıkmış olması.