Messier 109

Güzel çubuklu sarmal gökada M109, Charles Messier’nin parlak Bulutsular ve Yıldız Kümeleri kataloğundaki 109. kayıttır. Kuzey gökküresindeki Büyükayı (Ursa Major) takımyıldızında, Büyük Kepçe’nin kâsesinin hemen altında yer alır. Teleskopla bakıldığında, dikkat çekici merkez çubuğu gökadaya Yunan harfi “theta”yı (θ) andıran bir görünüm verir; bu işaret matematikte açıyı göstermek için sık kullanılır. Elbette M109, Dünya gökyüzünde çok küçük bir açısal büyüklük kaplar: yaklaşık 7 yay dakikası (0,12 derece). Ancak bu küçük açı, gökadanın yaklaşık 60 milyon ışık yılı uzaklık tahminiyle birlikte düşünüldüğünde, yaklaşık 120.000 ışık yılı çapında devasa bir boyuta karşılık gelir. Günümüzde tanımlanmış Büyükayı gökada kümesinin en parlak üyesi olan M109’a (diğer adıyla NGC 3992), bu kadrajın üzerine dizilmiş üç sivri görünümlü önalan yıldızı eşlik ediyor. Sahnedeki küçük, puslu ve mavimsi üç gökada da soldan sağa UGC 6969, UGC 6940 ve UGC 6923 olarak tanımlanıyor; bunlar büyük olasılıkla daha büyük olan M109’un uydu gökadaları olabilir.