21. Yüzyılın M101'i

Charles Messier’nin ünlü kataloğuna giren son nesnelerden biri olan büyük ve göz alıcı sarmal gökada M101, kesinlikle en sönüklerden biri değil. Yaklaşık 170.000 ışık yılı çapındaki bu gökada devasa; kendi Samanyolu Gökadamızın neredeyse iki katı büyüklüğünde. M101, 19. yüzyılda Lord Rosse’un büyük teleskobu Leviathan of Parsontown ile gözlenen ilk “sarmal bulutsu”lardan biriydi. Buna karşılık, bu büyük ada evrenin çok dalga boylu görünümü, 21. yüzyılda uzay tabanlı teleskopların kaydettiği görüntülerden oluşturulmuş bir bileşik çalışmadır. X-ışınlarından kızılötesine uzanan dalga boyları (yüksek enerjiden düşüğe) renklere kodlanmıştır. Görüntü verileri; Chandra X-ray Observatory (mor), Galaxy Evolution Explorer (mavi), Hubble Space Telescope (sarı) ve Spitzer Space Telescope’tan (kırmızı) alınmıştır. X-ışını verileri, M101’de patlamış yıldızların çevresindeki milyonlarca derecelik gazın yanı sıra nötron yıldızı ve kara delik içeren ikili yıldız sistemlerinin bulunduğu bölgeleri izlerken; daha düşük enerjili veriler M101’in görkemli sarmal kollarını belirleyen yıldızları ve tozu takip eder. Pinwheel Galaxy, M101 adıyla da bilinen bu gökada, kuzey gökküresindeki Ursa Major takımyıldızının sınırları içinde yer alır; uzaklığı yaklaşık 25 milyon ışık yılıdır.