M57: Halka Bulutsusu

Satürn’ün halkaları bir yana, Halka Bulutsusu (M57) muhtemelen gökyüzündeki en ünlü halka biçimli yapılardan biri. Klasik görünümü, bakış açımızla açıklanıyor. Dünya’dan, kabaca fıçı biçimli bir parlayan gaz bulutunun tam merkezine doğru bakıyoruz. Ancak Subaru’dan alınan dar bant görüntü verilerinin de kullanıldığı, yer tabanlı gözlemlerle Hubble Uzay Teleskobu görüntülerini birleştiren bu ilgi çekici bileşik görüntüde, Halka Bulutsusu’nun tanıdık merkez bölgelerinin çok ötesine uzanan geniş, kıvrımlı yapılar da görülüyor. Elbette, gezegenimsi bulutsuların bu çok iyi incelenmiş örneğinde parlayan madde gezegenlerden gelmiyor. Bunun yerine, gazdan oluşan bu örtü, bulutsunun merkezindeki, bir zamanlar Güneş’e benzer olan ve artık ömrünün sonuna yaklaşmış yıldızın dış katmanlarından uzaya savrulan maddeleri temsil ediyor. Sıcak merkez yıldızdan gelen güçlü morötesi ışınım, gaz içindeki atomları iyonlaştırır. İyonlaşmış oksijen atomları karakteristik yeşilimsi parıltıyı, iyonlaşmış hidrojen ise belirgin kırmızı ışıma çizgisini üretir. Halka Bulutsusu’nun merkez halkasının çapı yaklaşık 1 ışık yılıdır; uzaklığı ise 2.000 ışık yılıdır. Bu geceki kayan yıldızlara eşlik edercesine, kuzey gökküresindeki Lir (Lyra) takımyıldızında ışıldar.