Ay X’i

Bu Ay manzarasının merkezine yakın yerdeki çarpıcı X, dürbünle ya da küçük bir teleskopla bile kolayca seçilebilir. Yine de pek çok kişi onu hiç görmemiştir. İşin püf noktası şu: bu Ay X’i yalnızca Ay’ın ilk dördün evresinden hemen önceki dört saatlik bir zaman aralığında belirginleşir. Ay gündüzü ile gecesini ayıran terminatör (gölge çizgisi) üzerinde, X yanılsaması Blanchinus, La Caille ve Purbach kraterlerinin oluşturduğu özel bir dizilimle ortaya çıkar. Ay ilk dördüne yakınken, kraterlerin bulunduğu yere yakın bir noktada duran bir astronot, ufka çok yakın konumda yavaş yavaş yükselen Güneş’i görürdü. Kısa bir süreliğine krater duvarları Güneş ışığı alırken, krater tabanları hâlâ karanlıkta kalır. Dünya’dan bakıldığında, aydınlık duvar parçalarının karanlık tabanlara karşı oluşturduğu bu karşıtlık, tesadüfen şaşırtıcı derecede X harfine benzer. Ay X’inin bu net görüntüsü, 3 Mart 2009’da yaklaşık 11:59 UT’de kaydedildi. Ay’ın ilk dördün evresi ise 4 Mart’ta 7:46 UT’de gerçekleşti.