M81: Bir Kara Deliği Beslemek

Bu etkileyici renkli bileşik görüntü, sarmal gökada M81’i elektromanyetik tayfın farklı bölgelerinde gösteriyor. Görüntü; Chandra Gözlemevi’nden X-ışını verilerini (mavi), Spitzer Uzay Teleskobu’ndan kızılötesi verileri (pembe) ve GALEX uydusundan morötesi bir görüntüyü (mor), görünür ışıkta (yeşil) bir Hubble görüntüsüyle birleştiriyor. Küçük ek görüntü, M81’deki bazı kara deliklerden gelen X-ışınlarını öne çıkarıyor. Buna, ikili yıldız sistemlerindeki ve Güneş’in kütlesinin yaklaşık 10 katı kütleye sahip kara delikler de dahil; ayrıca merkezdeki, 70 milyondan fazla Güneş kütlesi büyüklüğündeki süper kütleli kara delik de. Dev kara deliğin enerji çıktısına ilişkin bilgisayar modellerini çok dalga boylu verilerle karşılaştırmak, o canavarı beslemenin aslında görece basit olduğunu düşündürüyor. Merkez bölgedeki madde içeri doğru dolanıp bir yığılma diski oluştururken enerji ve ışınım üretiliyor. Üstelik süreç, merkezdeki kara delik milyonlarca kat daha kütleli olsa da, M81’deki yıldız kütleli kara delikleri besleyen yığılma sürecine başka bakımdan çok benziyor. M81’in çapı yaklaşık 70.000 ışık yılı; Büyük Ayı (Ursa Major) takımyıldızında ve bizden yalnızca 12 milyon ışık yılı uzaklıkta.