Logaritmik Sarmallar

Birbirine rahatsız edici derecede yakın görünen Typhoon Rammasun (sağda) ile 25 milyon ışık yılı uzaktaki gökada M101’in ortak yanı pek yok gibi. Öncelikle Rammasun’un çapı yalnızca yaklaşık bin kilometreydi. M101 (diğer adıyla Pinwheel Galaxy) ise yaklaşık 170.000 ışık yılı boyunca uzanıyor. Ölçekleri uçurum kadar farklı; bir de oluşum ve gelişim süreçlerini belirleyen fiziksel ortamların bambaşka olmasını ekleyin. Ama görüntüleri şaşırtıcı biçimde benziyor: İkisinin de kolları, logaritmik sarmal denen sade ve zarif bir matematik eğrisinin şeklini sergiliyor. Bu sarmalda, merkezden uzaklaştıkça kollar arasındaki açıklık geometrik bir biçimde artar. Eş açılı sarmal, büyüme sarmalı ve Bernoulli’nin sarmalı ya da spira mirabilis adlarıyla da bilinen bu eğrinin zengin özellikleri, 17. yüzyıl filozofu Descartes tarafından keşfedildiğinden beri matematikçileri büyülüyor. Daha da ilginci, bu soyut şekil doğada, yukarıdaki çarpıcı görsel karşılaştırmanın düşündürdüğünden çok daha yaygın. Örneğin logaritmik sarmallar, bir kabarcık odasında atomaltı parçacıkların izlerini, ayçiçeği tohumlarının dizilişini ve elbette karnabaharı da betimleyebilir.