Evrenin Öte Yanına Bakmak

Ne kadar uzağı görebilirsiniz? Çıplak gözle seçebildiğiniz en sönük yıldızlar bile yalnızca yüzlerce ya da binlerce ışık yılı uzaklıktadır ve hepsi kendi Samanyolu Gökadamızın içindedir. Elbette nereye bakacağınızı bilirseniz, yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaktaki Andromeda Gökadası'nı da soluk, puslu bir bulut gibi görebilirsiniz. Ama 19 Mart gecesi kuzey gökküresindeki Bootes takımyıldızına doğru bakarken, dürbün ya da teleskop olmadan bile bir gama ışını patlamasından gelen sönük ve kısa süreli bir ışık çakmasını görmüş olabilirdiniz. Bu patlamanın kaynağının, Evren'in yarısından da öte bir yerde, yaklaşık 7,5 milyar ışık yılı uzaklıkta olduğu bulundu. Çıplak gözle görülebilmiş en uzak cisim ve özünde şimdiye dek saptanan en parlak cisim unvanlarını taşıyan bu kozmik patlamanın, bilinen en parlak süpernovadan 2,5 milyon kattan fazla daha ışıldadığı tahmin ediliyor. Bu devasa patlama, yörüngedeki Swift uydusu tarafından tanımlanıp konumlandırıldı. Bu sayede uzaklık hızla ölçülebildi ve büyük yer tabanlı teleskoplarla hemen ardından gözlemler yapıldı. GRB080319B olarak kataloglanan gama ışını patlamacısının sönmekte olan art ışıması, bu iki panelde X-ışınlarında (solda) ve morötesi ışıkta (sağda) gösteriliyor.