M33: Üçgen Takımyıldızı’ndaki Sarmal Gökada

Kuzey göğünün küçük takımyıldızlarından Triangulum, bu görkemli, tam karşıdan görülen sarmal gökada M33’e ev sahipliği yapar. Halk arasında Pinwheel Galaxy diye de anılır; ya da kısaca Triangulum Galaxy denir. M33’ün çapı 50.000 ışık yılından fazladır. Andromeda Gökadası (M31) ve kendi Samanyolu’muzun ardından, gökadaların Yerel Grup içindeki üçüncü en büyük üyesidir. Samanyolu’ndan yaklaşık 3 milyon ışık yılı uzakta bulunan M33’ün, Andromeda Gökadası’nın bir uydusu olduğu düşünülür. Bu iki gökadadaki astronomlar birbirlerinin görkemli sarmal yıldız sistemlerini muhtemelen nefes kesici biçimde izlerdi. Dünya’dan bakıldığında ise bu ayrıntılı, geniş alan görüntü, M33’ün mavi yıldız kümelerini ve pembemsi yıldız oluşum bölgelerini çok güzel ortaya koyuyor. Bu bölgeler, gökadanın gevşekçe sarılmış sarmal kollarını adeta işaretler. Hatta burada, NGC 604 adlı devasa bölge en parlak yıldız oluşum alanıdır; gökada merkezini referans alırsanız, yaklaşık saat 1 yönünde görülür. M31’de olduğu gibi, M33’te de iyi ölçülmüş değişen yıldızlardan oluşan nüfus, bu yakın sarmalı Evren’in uzaklık kozmik ölçü çubuğu hâline getirmeye yardımcı oldu. Böylece Evren’in uzaklık ölçeğini belirleme ve bu ölçek düzenini kurma çalışmalarında önemli bir rol oynadı.