Puro Gökadası’ndan Duman

Kızılötesi ışıkta son derece parlak görünen, ünlü yıldız patlaması gökadası M82’nin halk arasındaki adı, görünür dalga boylarında seçilen çağrışımlı biçimini anlatır: Puro Gökadası. İşin ironik yanı, bu Spitzer Uzay Teleskobu görüntüsünde M82’nin büyüleyici görünümü gerçekten de kozmik bir “duman”dan kaynaklanıyor. Bu duman, M82’nin parlak ve merkezdeki yıldız oluşum bölgelerinden esen yıldız rüzgârlarının savurduğu geniş toz yapılarının kızılötesi ışımasıdır. Sahte renkli bu görünüm, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH’lar) denen karmaşık karbon moleküllerinden gelen toz ışımasının bir bileşenini öne çıkarıyor. PAH’lar, çok daha sakin olan kendi Samanyolu Gökadamızdaki yıldız oluşum bölgelerinde de görülür. Ayrıca Dünya’daki yanma süreçlerinin ürünleri arasında da yer alırlar. Yakındaki M81 gökadasıyla etkileşimlerin tetiklemiş olması muhtemel M82’deki yoğun yıldız oluşumu, galaktik düzlemin hem üstüne hem altına doğru uzanan, yaklaşık 6.000 parsek boyunca yayılan dev toz ve PAH bulutlarını dışarı savuruyor gibi görünüyor. M82, Büyükayı (Ursa Major) takımyıldızında, yaklaşık 3,7 megaparsek uzaklıkta bulunuyor.