Gama Işınlarında Bir Gizem

Gama ışınları, ışığın en enerjik türüdür; görünür ışık fotonlarına göre milyon kat ya da daha fazla enerji taşırlar. Gama ışınlarını görebilseydiniz, durağan yıldızlarla dolu tanıdık gökyüzü manzarasının yerini modern astrofiziğin bildiği en tuhaf nesnelerden bazıları alırdı; bir de henüz bilinmeyenler. 1990'larda yörüngedeki Compton Gamma-ray Observatory üzerinde bulunan EGRET aygıtı gökyüzünü taradığında, yüksek enerjili gama ışınlarının 271 göksel kaynağını katalogladı. Araştırmacılar bunların bir bölümünü sıra dışı kara deliklerle, nötron yıldızlarıyla ve uzaklarda parlayıp sönerek alevlenen gökadalarla ilişkilendirdi. Ancak yukarıdaki tüm gökyüzü haritasında gösterilen katalog kaynaklarının 170'i hâlâ tanımlanabilmiş değil. Bu gama ışını gizemi haritasındaki pek çok kaynak büyük olasılıkla zaten bilinen gama ışını yayıcı sınıflarına ait; yalnızca başka yollarla kesin biçimde tanınamayacak kadar perdelenmiş ya da sönük durumdalar. Yine de gökbilimciler, haritanın ortasına denk gelecek şekilde burada izdüşümü verilen ve gökadanın düzlemi boyunca kıvrılarak uzanan kaynak şeridine özellikle dikkat çekti. Bu şerit, gökadamızdaki gama ışını yayıcılarının büyük bir bilinmeyen sınıfını temsil ediyor olabilir. Her hâlükârda, daha duyarlı Gamma-ray Large Area Space Telescope'un 2007'de planlanan fırlatılışına kadar bu tanımlanamayan kaynaklar gizemini koruyabilir.