Vaşak Yayı

Vaşak (Lynx) adlı, kuzey göğünde pek de dikkat çekmeyen takımyıldız yönünde bir gökada kümesinde görülen esrarengiz bir yayın tayfını izleyen astronomlar, şimdiye kadar keşfedilmiş en büyük kütleli ve en uzak yıldız oluşum bölgesine rastladı. Dikkat çekici derecede kırmızı olan “Vaşak yayı”, gökada kümesinin bu renkli görüntüsünde merkezin hemen sağında yer alıyor. Bu görüntü, Hubble Uzay Teleskobu verileriyle yer tabanlı gözlemlerin birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir bileşik. Gökada kümesi yaklaşık 5 milyar ışık yılı uzakta olsa da, tayfölçümsel çalışmalar yayın aslında çok daha uzaktaki, ama devasa bir yıldız oluşum bölgesinin bozulmuş bir görüntüsü olduğunu gösteriyor. Bu görüntü, daha yakındaki gökada kümesinin kütleçekiminin ışığı bir büyüteç gibi bükmesiyle oluşuyor; bu etkiyi Einstein’ın kütleçekim kuramı açıklar. Hatta bu “canavar” yıldız oluşum bölgesi yaklaşık 12 milyar ışık yılı uzakta ve daha tanıdık bir yıldız doğumevi olan Orion Bulutsusu’ndan yaklaşık bir milyon kat daha parlak. Tahminlere göre Vaşak yayı olarak gördüğümüz bu yıldız oluşum bölgesi, Orion Bulutsusu’nun parıltısını besleyen dört yıldıza karşılık, yaklaşık bir milyon büyük kütleli ve sıcak yıldız barındırıyor. Vaşak yayı içindeki yıldızlar, Orion Bulutsusu’nun merkezindeki yıldızlardan iki katından da daha sıcak. Üstelik Evren henüz sadece 2 milyar yaşındayken oluşmuşlar. Yine de astronomlar, ilk yıldızların daha da erken dönemlerde doğduğunu düşünüyor.