Logaritmik Sarmallar: Isabel ve M51

Rahatsız edecek kadar yakındaki Isabel Kasırgası (solda) ile 30 milyon ışık yılı uzaktaki M51 gökadasının aslında pek ortak yanı yok. Öncelikle Isabel’in çapı yüzlerce kilometreydi; M51 (Girdap Gökadası) ise yaklaşık 50.000 ışık yılı genişliğinde. Ölçekleri arasında uçurum var; üstelik onların oluşum ve evrimini belirleyen fiziksel etkileşimler de birbirinden bambaşka. Yine de şaşırtıcı biçimde birbirlerine çok benziyorlar. İkisi de logaritmik sarmal denen, sade ama çok zarif bir matematik eğrisinin biçimini sergiliyor. Bu sarmalda, merkezden uzaklaştıkça kollar arasındaki mesafe geometrik bir şekilde artar. Eş açılı sarmal, büyüme sarmalı ve Bernoulli’nin sarmalı ya da spira mirabilis adlarıyla da bilinen bu eğrinin zengin özellikleri, 17. yüzyıl filozofu matematikçilerin ilgisini, Descartes tarafından keşfedildiğinden beri çekiyor. Dahası, bu soyut şekil doğada, yukarıdaki çarpıcı görsel karşılaştırmanın düşündürdüğünden çok daha yaygın. Logaritmik sarmallar, örneğin ayçiçeği tohumlarının dizilişini, nautilus kabuklarının biçimini ve... karnabaharı da anlatır.