NGC 6397’deki Mavi Başıboşlar

Gökadamızın bizim civarımızda yıldızlar birbirinden o kadar uzaktır ki çarpışma tehlikesi yok denecek kadar azdır. Ama küresel yıldız kümelerinin yoğun çekirdeklerinde yıldız çarpışmaları görece sık yaşanabilir. Nitekim araştırmacıların elinde kanıtlar var: Yörüngedeki Hubble Uzay Teleskobu’nun çektiği yukarıdaki görüntüde merkeze yakın, birbirine çok yakın duran mavi yıldızlar, yıldızların doğrudan çarpışmasıyla oluşmuş olabilir. Görüntüde NGC 6397’nin merkez bölgesi yer alıyor. Bu, yaklaşık 6.000 ışık yılı uzaktaki bir küresel küme; içindeki yıldızların neredeyse tamamı yaklaşık aynı zamanda oluştu. NGC 6397’nin büyük kütleli yıldızları ise çoktan ana koldan ayrılıp evrimleşti; çekirdeklerindeki nükleer yakıt stoklarını tüketti. Bu durumda kümede yalnızca yaşlı, düşük kütleli yıldızların kalması beklenir: sönük kırmızı ana kol yıldızları ile daha parlak mavi ve kırmızı devler. Ne var ki tayfsal veriler, işaretlenen yıldızların (tanımlayıcı biçimde “mavi başıboşlar” diye anılıyorlar) açıkça ana kol yıldızları olduğunu gösteriyor. Üstelik hâlâ orada bulunamayacak kadar mavi ve fazla kütleliler. Dahası, bu başıboşların, kümede normalde görülen düşük kütleli yıldızlardan iki, hatta bazen üç kat daha kütleli göründüğü anlaşılıyor. Bu da, iki hatta üç yıldızın çarpışmasıyla oluşmuş olabileceklerine dair destekleyici kanıt sunuyor.