Centaurus A: Etkin Bir Gökadadan X-Işınları

Optik ışıkta çekirdeği, kalın bir toz şeridi tarafından gizlenen dev eliptik Centaurus A gökadası, yörüngedeki Chandra X-ray Observatory ile gözlenen ilk hedefler arasındaydı. Astronomlar da hayal kırıklığına uğramadı; çünkü Centaurus A'nın X-ışınlarındaki görünümü, onun bir etkin gökada olarak sınıflandırılmasını hemen anlaşılır kılıyor. Bu Chandra sahte renkli X-ışını görüntüsünde belki de en çarpıcı yapı, 30.000 ışık yılı uzunluğundaki jettir. Görüntünün sol üst köşesine doğru adeta fırlayan bu jet, gökadanın parlak merkezî X-ışını kaynağından çıkıyormuş gibi görünüyor (orada, Güneş'in kütlesinin yaklaşık bir milyon katı kütleye sahip bir kara delik bulunduğundan şüpheleniliyor). Centaurus A ayrıca, başka tekil X-ışını kaynaklarıyla kaynayan bir alan ve her yere yayılan, dağınık bir X-ışını parıltısı olarak da görülüyor. Bu tekil kaynakların çoğu büyük olasılıkla, daha sıradan ikili eş yıldızlarından madde çekip biriktiren nötron yıldızları ya da Güneş kütleli kara delikler. Yaygın yüksek enerjili ışıma ise gökadanın geneline yayılmış, sıcaklığı milyonlarca derece C olan gazı temsil ediyor. Centaurus takımyıldızında, 11 milyon ışık yılı uzaklıktaki Centaurus A (NGC 5128), bilinen en yakın etkin gökada.