V838 Mon: Gizemli Yıldız

Son yıllarda bulunan en gizemli yıldız adaylarının başında değişen yıldız V838 Monocerotis geliyor. Yaklaşık 8.000 ışık yılı uzaklıktaki V838 Mon'un, bu yılın ocak ayında bir patlama halinde olduğu keşfedildi. Başta tanıdık bir klasik nova türü sanılmıştı. Ancak gökbilimciler kısa sürede V838 Mon'un, gökbilimin “hayvanat bahçesine” bambaşka, yepyeni bir tür olarak eklenebileceğini fark etti. Gözlemler, patlayan yıldızın aylar içinde kendini dönüştürdüğünü gösteriyor: Güneş'ten biraz daha sıcak, küçük ve beklenenden sönük bir yıldızken; hızla ve karmaşık biçimde parlaklığı değişen, çok parlak ama serin bir süperdev yıldıza dönüştü. Bu dönüşüm, yıldızların yaşam döngülerine dair alışılmış anlayışa meydan okuyor. V838 Mon'un en dikkat çekici özelliği ise, artık onu çevreliyor gibi görünen “genişleyen” bulutsu. Yukarıda South African Astronomical Observatory's 1 metrelik teleskobuyla çekilmiş iki ayrı görüntüde görülen bu bulutsu, büyük olasılıkla yıldızın önceki evriminde kaybedip uzaya savurduğu, o zamana dek fark edilmemiş maddeden oluşan kabuklardan kaynaklanan bir ışık yankısı. Çapı ışık yıllarıyla ölçülen bu kabuklar, V838 Mon'un patlamalarından gelen ışığı sırayla yansıtarak, bu sıra dışı yıldızın davranış geçmişine adeta geriye dönüp bakma fırsatı sunuyor.