X-ışını Gökkuşakları

Bir su damlası ya da camdan yapılmış bir prizma, görünür Güneş ışığını renklerden oluşan bir gökkuşağına ayırabilir. Enerjisi artan sırayla, gökkuşağındaki tanıdık renk tayfı kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, çivit, mor diye ilerler. X-ışını ışığı da enerjiye göre sıralanan bir tayfa ayrılabilir; ama bunu su damlaları ya da cam yapmaz. Bunun yerine, yörüngedeki Chandra X-ışını Gözlemevi, X-ışınlarını dağıtmak için 540 adet, ince çizgilerle oyulmuş altın ızgaradan oluşan bir düzenek kullanır. Sonuçlar dijital algılayıcılarla kaydedilir. Ortaya çıkan X-ışını tayfı, kozmik X-ışını kaynaklarının içindeki bileşimler, sıcaklıklar ve hareketler hakkında çok şey söyler. Bu sahte renkli Chandra görüntüsü, Büyük Ayı takımyıldızında yer alan, XTE J1118+480 olarak kataloglanmış bir yıldız sisteminin X-ışını tayfını gösteriyor. Bu sistemin, kara deliğin çevresinde dolanan Güneş benzeri bir yıldızdan oluştuğu düşünülüyor. Bir prizmanın görünür ışık gökkuşağındaki tanıdık görüntüsünden farklı olarak, buradaki enerjiler yarıçap doğrultusunda sıralanmış durumda: en yüksek enerjili X-ışınları merkeze yakın, en düşük enerjiler ise görüntünün sol üst ve sağ alt kenarlarına yakın. Ortadaki sivri uçlu bölge ise, ızgara dizisi tarafından dağıtılmayan, kaynağın doğrudan X-ışınlarının oluşturduğu kısımdır.