Gama Işınlarında Bir Gizem

Gama ışınları, ışığın en enerjik türüdür; görünür ışık fotonlarından bir milyon kat ya da daha fazla enerji taşır. Gama ışınlarını görebilseydiniz, durağan yıldızlarla dolu tanıdık gökyüzü manzarasının yerini modern astrofiziğin en tuhaf bilinen cisimlerinden bazıları alırdı; üstelik aralarında bilinmeyen türden olanlar da bulunurdu. Yörüngedeki Compton Gama-ışını Gözlemevi üzerindeki EGRET aygıtı 1990'larda gökyüzünü taradığında, yüksek enerjili gama ışınlarının 271 göksel kaynağını katalogladı. Araştırmacılar bunların bir bölümünü sıra dışı kara deliklerle, nötron yıldızlarıyla ve uzaklarda parlayıp sönen gökadalarla eşleştirdi. Ancak yukarıdaki tüm gökyüzü haritasında gösterilen katalog kaynaklarının 170'i hâlâ tanımlanabilmiş değil. Bu gama-ışını gizemi haritasındaki pek çok kaynak büyük olasılıkla zaten bilinen gama-ışını yayıcı sınıflarına ait; yalnızca örtülmüş oldukları ya da çok sönük kaldıkları için kesin biçimde tanınamıyorlar. Yine de gökbilimciler, haritanın orta kısmına izdüşürülmüş biçimde burada gökadanın düzlemi boyunca kıvrılarak uzanan kaynak şeridine özellikle dikkat çekti. Bu şerit, gökada içindeki gama-ışını yayıcılarının büyük bir bilinmeyen sınıfını temsil ediyor olabilir. Her hâlükârda, daha duyarlı Gamma-ray Large Area Space Telescope için planlanan 2005 fırlatmasına kadar bu tanımlanamayan kaynaklar gizemini koruyabilirdi.