Vela Bulutsusu’nda Pulsar Rüzgârı

Vela pulsarı, 10.000 yıl önce bir süpernovanın, yani patlayan bir yıldızın merkezinde doğdu. Chandra Gözlemevi’nin bu X-ışını görüntüsünde pulsar, yıldız enkazından oluşan ve genişlemeyi sürdüren bulutun kalbinde hâlâ ışıldayan bir bulutsu oluşturuyor. Pulsarın kendisi, yıldız çekirdeği nükleer yoğunluklara kadar sıkıştırıldığında oluşan bir nötron yıldızıdır. Güçlü bir manyetik alana sahiptir; kütlesi yaklaşık Güneş’inki kadardır ve çapı yaklaşık 20 kilometredir. Vela pulsarı saniyede 11 kez döner. Keskin Chandra görüntüsü, astronomların bu tür uç sistemleri, yapılandırılmış yüklü parçacık rüzgârlarını süren verimli yüksek gerilim üreteçleri gibi çalıştıklarını anlamasına yardımcı olur. Pulsar rüzgârları çevredeki maddeye çarptığında, X-ışınlarında parlak bir bulutsu oluşur. Bu görünüm, çok daha büyük Vela süpernova kalıntısının merkez bölgesinde yaklaşık 6 ışık yılı genişliğinde bir alanı kapsar.