Araba Tekerleği Gökadası

Tamamen tesadüfen, iki gökadanın çarpışması kozmik ölçekte şaşırtıcı derecede tanıdık bir biçim yaratmış. Araba Tekerleği Gökadası, Yontar (Sculptor) takımyıldızı yönünde, yaklaşık 500 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir gökada grubunun parçası. Bu gruptaki iki küçük gökada, yukarıdaki fotoğrafın solunda görülebiliyor.
Araba Tekerleği'nin “jantı”, çapı 100.000 ışık yılına ulaşan, halka benzeri dev bir yapı. Bu halka, yeni oluşmuş; son derece parlak ve büyük kütleli yıldızlardan oluşuyor. Gökadalar çarpıştığında aslında birbirlerinin içinden geçerler; tek tek yıldızların doğrudan çarpışması çok enderdir. Buna karşılık, çarpışma gökadaların kütleçekim alanlarını ciddi biçimde bozabilir.
Gerçekte bu halka biçimi, küçük bir “istilacı” gökadanın büyük bir gökadanın içinden geçerken yarattığı kütleçekimsel sarsıntının sonucu. Bu geçiş, yıldızlararası gaz ve tozu sıkıştırıyor; çarpma noktasından dışarı doğru, tıpkı bir göletin yüzeyinde yayılan dalgacıklar gibi ilerleyen bir yıldız oluşumu dalgasını tetikliyor. Bu olayda büyük gökada, çarpışmadan önce Samanyolu'na benzeyen bir sarmal gökada olmuş olabilir; çarpışma onu dönüştürmüş. Son dönemdeki astronomik “dedektiflik” çalışmaları, istilacı gökadanın akıbetinin ne olduğunu da ortaya koydu.