GRB010222: Gama Işını Patlaması, X-Işını Art Işıması

Evrenin en güçlü patlamalarından birinden geriye kalan ve giderek sönükleşen art ışıma, uzay konuşlu Chandra X-Işını Gözlemevi’nin bu sahte renkli görüntüsünün merkezinde yer alıyor. Son derece parlak bir gama ışını patlaması (GRB) olan bu kozmik olay, milyarlarca ışık yılı uzaktaki bir gökadada başladı. 22 Şubat’ta BeppoSAX uydusu tarafından saptandı. GRB010222, gama ışını enerjilerinde yalnızca birkaç saniye görülebildi. Buna karşılık art ışıması, X-ışını, optik, kızılötesi ve radyo aygıtlarıyla günler boyunca izlendi. İlk patlamadan saatler sonra GRB’nin X-ışını parıltısına ilişkin bu Chandra gözlemleri, ışık hızına yakın ilerleyen ve genişleyen bir madde ateş topunun, görece yoğun bir gaz duvarına çarptığını düşündürüyor. Gama ışını patlamalarının gerçek doğası hâlâ bilinmiyor. Yine de GRB art ışımasından biriken kanıtlar, bu kozmik patlamaların hipernovalar olabileceğine işaret ediyor; yani etkin yıldız oluşum bölgelerinin içine gömülü, çok büyük kütleli ve kısa ömürlü yıldızların ölüm patlamaları. Hipernova şokları, kalabalık yıldız oluşum bölgelerindeki yoğun madde bulutlarını süpürürken, yeni yıldız oluşumunu da tetikleyebilir.