ROSAT X-Işını Gökyüzünü Keşfediyor

1990’da fırlatılan yörüngedeki ROSAT gözlemevi, tüm gökyüzünü x-ışınlarında tarayarak Evren’i inceledi. X-ışınları, görünür ışıktan yaklaşık 1.000 kat daha enerjik fotonlardır. Bu ROSAT taraması, bugüne kadarki en keskin ve en duyarlı x-ışını gökyüzü görüntüsünü ortaya çıkardı. Tüm gökyüzünü kapsayan bu görüntüde, Samanyolu gökadamızın düzlemi merkezden yatay olarak geçiyor. X-ışını parlaklığı ve göreli enerji, üç x-ışını enerji aralığını (en düşükten en yükseğe) temsil eden kırmızı, yeşil ve mavi renklerle gösterilmiş. Gökada düzlemine yakın parlak x-ışını lekeleri, kendi Samanyolu’muzun içinde yer alıyor. En parlak bölge (merkezin sağı), Vela Pulsarı ve Puppis süpernova kalıntısı yönünde. Gökadamızın ötesindeki parlak kaynaklar da seçiliyor; özellikle Virgo gökada kümesi (sağ üstlere yakın) ve Büyük Macellan Bulutu (LMC). LMC’yi burada bulmak kolay; çünkü birkaç siyah şerit (eksik verinin yol açtığı boş alanlar) sanki onun konumunda (sağ alt) birleşiyor gibi görünüyor. Gökyüzünün geniş bölgelerinde genel, yaygın bir x-ışını arka planı baskın. Kendi gökadamızdaki sıcak gaz, bu arka planın büyük bölümünü sağlıyor ve gökada merkezi yönünde (görüntünün ortası) görülen görkemli, halka halka kıvrılan yapılara yol açıyor. Çözülemeyen gökada dışı kaynaklar da özellikle düzlemin üstünde ve altında bu arka plana katkı yapıyor. X-ışını gökyüzü ne kadar sıra dışı görünse de çok tanıdık bir özellik de seçiliyor: Gökadamızın düzlemi boyunca uzanan gaz ve toz bulutları, optik ışık gibi x-ışınlarını da soğuruyor ve gökada merkezinden geçen koyu bantları oluşturuyor.