LP 944-20: Başarısız Bir Yıldızın Parlaması

Sağda daire içine alınmış o minicik nokta, aslında büyük bir astronomik keşfi temsil ediyor: Başarısız bir yıldızdan saptanan ilk parlamayı. Astronomların kahverengi cüce diye adlandırdığı bu “başarısız yıldızlar”, çekirdeklerinde nükleer hidrojen yakımını başlatacak kadar kütleli değildir. Yine de, kütleçekimsel büzülmelerinin enerjisi ısıya ve ışığa dönüştüğü için çok zayıf da olsa parlarlar. Nitekim LP944-20 olarak kataloglanan sönük kahverengi cücenin kütlesinin Güneş’in yalnızca yüzde 6’sı (Jüpiter’in 60 katı) ve çapının da Güneş’in onda biri olduğu tahmin ediliyor. Güney gökküresindeki Fornax takımyıldızında, sadece 16 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu cisim iyi incelenmiş olsa da, yakın zamanda astronomları şaşkına çevirdi: X-ışını enerjilerinde görülebilen bir parlama üretti. Yukarıdaki Chandra X-ray Observatory ile alınmış LP944-20 yıldız alanı görüntüleri Aralık 1999’da kaydedildi. İlk dokuz saat boyunca hiçbir şey göstermeyen (solda) gözlem, son saatlerde kahverengi cücenin güçlü bir X-ışını parlaması üretmesiyle sonuçlandı. Peki başarısız bir yıldız nasıl bu kadar yüksek enerjili bir parlama oluşturabildi? Kahverengi cücenin yüzeyine yakın bölgelerdeki türbülanslı hareketlerin büküp kopardığı manyetik alanlar, bunun sorumlusu olabilir. Normalde çok sönük oldukları için saptanmaları zor olan kahverengi cüce yıldızların, gökada genelinde yaygın olduğu düşünülüyor.