GRB 000301C Senfonisi

Dünya’da ve uzayda çalışan teleskopik aygıtlar, evrenin öte yakalarında gerçekleşen muazzam bir patlamayı hâlâ izliyor. Neredeyse eşi benzeri görülmemiş bir uluslararası gözlem senfonisi, 1 Mart’ta bir anda başladı. Dünya yörüngesindeki RXTE, Güneş yörüngesindeki Ulysses ve bir asteroit yörüngesindeki NEAR, 10 saniyelik yüksek frekanslı bir gama ışını patlamasını aynı anda yakaladı. 48 saat içinde, 2,5 metrelik Nordic Optical Telescope ile çalışan gökbilimciler orta frekanslarda bir optik karşılık gözledi; bu bulgu kısa süre sonra İspanya’daki 3,5 metrelik Calar Alto Teleskobu ile doğrulandı. Ertesi gün patlama, önce İspanya’daki Avrupa IRAM 30 metrelik çanağıyla, ardından ABD’deki VLA teleskoplarıyla düşük frekanslı radyo dalgalarında da saptandı. Japonya’daki 8 metrelik Subaru Teleskobu ise ilk mühendislik testini yarıda kesip kızılötesi gözlemlerle devreye girdi. GRB 000301C görünür hâle gelince, dünyanın dört bir yanındaki büyük teleskoplar da kısa sürede bu orkestraya katıldı ve alışılmadık davranışları ayrıntılarıyla ortaya koydu. Hubble Uzay Teleskobu yukarıdaki görüntüyü kaydetti. Patlamanın uzaklığını ilk kez yüksek doğrulukla ölçerek onu kırmızıya kayma z yaklaşık 2 civarına, yani görünür evrenin büyük bölümünü kat etmiş bir mesafeye yerleştirdi. Hawaii’deki Keck II Teleskobu da kırmızıya kaymayı hızla doğrulayıp daha da hassaslaştırdı. Yine de bunun ne tür bir patlama olduğu hâlâ kesin değil. Senfoni bitmiş sayılmaz; tuhaf biçimde, bu patlamanın konumuna yakın bir ev sahibi gökada görünmüyor. Gürültülü ateş topu sönümlendikçe, acaba sonunda biri ortaya çıkacak mı?