Çorak Ay

Yukarıdaki fotoğraf, Apollo 17 astronotları 1972'de Ay'ın yörüngesindeyken çekildi. Eratosthenes ve Copernicus kraterlerinin çevresindeki sert, yalın Ay yüzeyini gösteriyor. Yaşamdan yoksun bir Ay'a ait buna benzer pek çok görüntü, uzay çağının insanlarına oldukça tanıdık gelir.

Ne var ki bu modern algının tersine, 1835 yılının Ağustos ayında Ay'da yaşam olduğu iddia edilmişti. New York Sun gazetesinde ilk kez yayımlanan ve görünüşe göre tirajı artırmayı amaçlayan sansasyonel bir dizi haber, bu iddiayı ortaya atmıştı. Ay'daki yaşama dair bu anlatılar geniş kesimlerce ciddiye alındı ve tarihin en çarpıcı aldatmacalarından birine dönüştü. Sözde teleskop gözlemlerine dayanan öyküler, okyanusları ve kumsalları olan bir Ay'ı; bitki ve hayvan yaşamıyla kaynayan bir dünyayı tüm ayrıntılarıyla tasvir ediyordu. Doruk noktası ise yarasaya benzeyen, kanatlı, tüylü, insana benzer yaratıkların gruplar hâlinde görüldüğüne dair “rapor”du!

Bir ay içinde bu aldatmaca ortaya çıkarıldı, ama gazete artan okur sayısının keyfini sürmeye devam etti. Çorak olsa da Ay, bilimkurgu öykülerinin ve dünya dışı maceraların gözde sahnelerinden biri olmayı sürdürüyor. Apollo 17'nin Dünya'nın Ay'ına yönelik insanlı keşif dönemini kapatmasının üzerinden şimdi 25 yıl geçti.