IP Pegasi: Sarmal Yıldız

Sarmal kollar yalnızca gökadalar için değildir. Pegasus takımyıldızında, sıkı yapılı bir beyaz cüceyi saran sıcak bir gaz diskinin bu çarpıcı desenle damgalandığı yakın zamanda ortaya çıkarıldı. Beyaz cüce, etkileşen çift yıldız sistemi IP Pegasi'nin bir parçası. Gaz diski ise, eşlikçi yıldızdan kopup kaybolan ve beyaz cüceye doğru düşen maddeden oluşmuş bir birikim (akresyon) diskidir. Diskin kendisi Güneş'in çapından daha küçüktür; bu yüzden sarmal desen teleskoplarla doğrudan görüntülenemez. Bunun yerine, sarmal gaz diski bir dizi gözlem üzerinden, tayfsal bir teknik olan Doppler tomografisi kullanılarak haritalanır. Yukarıdaki sol panelde, sistem için doğrudan ölçülen gaz hız haritası olan bir tomogram görülür. Göreli parlaklık, belirtilen hızla hareket eden hidrojen gazının yaydığı ışığın şiddetine karşılık gelir. Bu panelin merkezindeki konum, çift sistemin kütle merkezinin hızını temsil eder. Orta panelde, ölçümlerle uyumlu basit bir model hız alanı gösterilmiştir. Sağda ise, IP Pegasi birikim diskinin hesaplanan konum haritası, arkaya doğru kıvrılan iki kollu belirgin bir sarmal desen ortaya koyar.