Hidrojenle Dolu Bir Gökyüzü

Yıldızlararası uzay, büyük ölçüde Hidrojen’den oluşan son derece seyrek gaz bulutlarıyla doludur. Nötr hidrojen atomu (astronomların kısaca HI dediği), 1 proton ve 1 elektrondan oluşur. Proton ve elektron, topaç gibi döner; ama yalnızca iki yönelim alabilir: dönme eksenleri birbirine paralel ya da zıt (anti-paralel). Yıldızlararası ortamda bir hidrojen atomunun paralel durumdan anti-paralel duruma geçmesi nadirdir. Ancak bu geçiş olduğunda, dalga boyu 21 santimetre olan radyo dalgaları yayılır; buna karşılık gelen frekans da tam olarak 1420 MHz’dir. Radyo teleskopları bu frekansa ayarlanarak gökyüzündeki nötr Hidrojen’i haritaladı. Yukarıdaki görüntü, böyle bir tüm gökyüzü HI taramasını gösteriyor; Samanyolu gökadamızın düzlemi, görüntünün ortasından yatay olarak geçiyor. Bu sahte renkli görüntüde yıldızlar görünmüyor; bunun yerine, düzleme yakın bölgelerde kümelenen, çapı onlarca ile yüzlerce ışık yılı arasında değişen dağınık gaz bulutları seçiliyor. Bu gaz bulutları, gökada diskindeki yıldız etkinliğiyle karışıp hareketlenmiş gibi, kemerler ve halkalar oluşturan yapılar halinde görünüyor.