Çorak Ay

Yukarıdaki fotoğraf, Apollo 17 astronotları 1972'de Ay’ın yörüngesinde dolanırken çekildi. Eratosthenes ve Copernicus kraterlerinin çevresindeki sert ve çıplak Ay yüzeyini gösteriyor. Uzay çağında yaşayanların, yaşamdan yoksun bir Ay’ı betimleyen buna benzer birçok görüntüye aşina olması şaşırtıcı değil.

Ne var ki bu modern algının tersine, 1835’in Ağustos ayında Ay’da yaşam olduğu iddia edilmişti. New York Sun’da ilk kez yayımlanan ve görünüşe göre gazetenin tirajını artırmayı amaçlayan bir dizi sansasyonel haber, Ay’da yaşamı “rapor ediyordu”. Bu Ay yaşamı tasvirleri geniş çevrelerde inandırıcı bulundu ve tarihin en çarpıcı aldatmacalarından birine dönüştü.

Sözde teleskop gözlemlerine dayanan bu hikâyeler, okyanusları ve kumsalları olan bir Ay’ı; bitki ve hayvan yaşamıyla kaynayan bir dünyayı ayrıntılı ve abartılı biçimde anlatıyordu. Zirvede ise, yarasalara benzeyen, kanatlı, tüylü, insana benzer yaratıkların gruplar hâlinde görüldüğü iddiası vardı. Bir ay içinde aldatmaca ortaya çıkarıldı; ama gazete artan okur kitlesinin keyfini sürmeyi sürdürdü.

Çorak olsa da Ay, bilimkurgu öykülerinin ve dünya dışı maceraların vazgeçilmez mekânlarından biri olmayı sürdürüyor.