SN 1006 ve Kozmik Işınların İzleri

1912’de Avusturyalı fizikçi Victor Hess’in yaptığı araştırma balonu uçuşları, Dünya’nın uzaydan gelen yüksek enerjili ışınımla sürekli bombardıman altında olduğunu ortaya koydu; buna "Kozmik Işınlar" adı verildi. Kozmik Işınlar nedir, nereden gelir? Bugün bunların çoğunlukla atomaltı parçacıklar olduğu biliniyor; ağırlıkla protonlar ve elektronlar. Yine de kökenleri uzun süredir çözülemeyen bir gizem olmayı sürdürüyor. Neredeyse bir asırlık çalışmanın ardından bu kozmik bilmece, yeni X-ışını görüntüleri ve tayfları sayesinde en azından kısmen aydınlanmış olabilir. Veriler, ASCA uydu gözlemevinden geldi. 1006 yılında süpernova olduğu gözlenen bir yıldızın çevresini gösterecek şekilde bir araya getirilen yukarıdaki (sahte renkli) üst üste binen X-ışını kareleri, patlamış yıldızın hâlâ genişleyen şok dalgasının parlak kenarlarını ortaya çıkarıyor. Bu ASCA gözlemleri, ilk kez, parlak bölgelerin enerji tayfının; ışık hızına yakın hızlarda bir manyetik alan boyunca akan son derece yüksek enerjili elektronların ürettiği tayfa benzediğini gösteriyor. Eğer (beklendiği gibi) yüksek enerjili protonlar bu enerjik elektronlarla ilişkiliyse, o zaman SN 1006 gibi süpernova kalıntıları, Hess’in esrarengiz Kozmik Işınları için birer kaynak demektir.