ROSAT X-Işını Gökyüzünü Keşfediyor

1990'da fırlatılan ROSAT yörünge gözlemevi, tüm gökyüzünü x-ışınlarında görüntüleyerek Evren'i araştırdı. X-ışınları, görünür ışıktan yaklaşık 1.000 kat daha enerjik fotonlardır. Bu ROSAT taraması, bugüne kadar elde edilmiş en keskin ve en duyarlı x-ışını gökyüzü görüntüsünü üretti. Tüm gökyüzünü kapsayan bu görüntüde, Samanyolu Gökadamızın düzlemi merkezden yatay olarak geçiyor. X-ışını parlaklığı ve göreli enerji, üç x-ışını enerji aralığını (en düşükten en yükseğe) temsil eden kırmızı, yeşil ve mavi renklerle gösterilmiş. Gökada düzlemine yakın parlak x-ışını noktaları, Samanyolu'nun kendi içindeki kaynaklar. En parlak bölge (merkezin sağı), Vela Pulsarı ve Puppis süpernova kalıntısı yönünde. Gökadamızın ötesindeki parlak kaynaklar da açıkça seçiliyor; özellikle Virgo gökada kümesi (sağ üstlere yakın) ve Büyük Macellan Bulutu (LMC). LMC'yi burada bulmak kolay; eksik verilerin oluşturduğu siyah şeritlerin (boş alanların) birkaçı sanki onun konumunda birleşiyormuş gibi görünüyor (sağ alt). Gökyüzünün geniş bölgelerinde ise genel, yaygın bir x-ışını arka planı baskın. Bu arka planın önemli bir kısmını Samanyolu'ndaki sıcak gaz sağlıyor; ayrıca gökada merkezi yönünde (görüntünün ortası) görülen görkemli, halka halka kıvrılan yapılara da yol açıyor. Çözülemeyen gökada dışı kaynaklar da bu arka plana katkı yapıyor; özellikle düzlemin üstünde ve altında. X-ışını gökyüzü ne kadar egzotik görünse de çok tanıdık bir özellik de seçiliyor: Gökadamızın düzlemi boyunca uzanan gaz ve toz bulutları, optik ışık gibi x-ışınlarını da soğuruyor. Bunun sonucu olarak gökada merkezinden geçen koyu bantlar ortaya çıkıyor.