Galileo, Io’daki Patlamayı Görüntülüyor

Io’nun yüzeyi capcanlı. Bu Jüpiter uydusundaki volkanlardan gayzer benzeri püskürmeler, 1979’da her iki Voyager uzay aracı tarafından görülmüştü. Aynı tür bir etkinlik, bu yıl haziranın sonlarında Galileo’nun kamerası tarafından yaklaşık 970.000 kilometre uzaktan yeniden yakalandı. Uydunun kenarında görülen mavi sütun (küçük ek görselde büyütülmüş) büyük bir kalkan volkanı olan Ra Patera’dan yükseliyor ve yüzeyin yaklaşık 100 kilometre üzerine kadar uzanıyor. Mavi rengin, yoğunlaşıp donan kükürt dioksit gazından kaynaklandığı düşünülüyor. Galileo görüntüleri, bu sütunun karanlıkta parladığını da ortaya koydu; bunun nedeni, uyarılmış kükürt ve oksijen iyonlarının floresansı olabilir. Io’nun yüzeyi soğuk; ortalama sıcaklığı yaklaşık -145 santigrat derece. Öyleyse neden bu kadar etkin? En olası sebep, Jüpiter ile diğer Galile uyduları arasında Io üzerinde yaşanan kütleçekim “çekişmesi”nin Io’nun yörüngesini bozması. Yörüngedeki bu değişimler gelgit kuvvetlerini dalgalandırır; Io’nun içini ısıtır ve kükürtlü volkanik etkinliği üretir.