Bilgi

SS433, astronomların bildiği en sıra dışı yıldız sistemlerinden biridir. Pek dikkat çekmeyen adı, atomik hidrojen için tipik olan ışıma yapan yıldızların yer aldığı bir kataloğa dahil edilmesinden gelir. Asıl olağanüstü davranışının kaynağı ise jetler üreten bir birikim (akresyon) diski oluşturmuş kompakt bir cisimdir: bir kara delik ya da nötron yıldızı. Gözleme dayalı veriler temel alınarak hazırlanmış, SS433 sistemine ait bu sanatçı tasvirinde soldaki büyük ve sıcak yıldızın, kompakt bir cisimle karşılıklı bir yörüngede kilitlendiği görülüyor. Büyük yıldızdan kopan madde, kompakt cismin çevresindeki birikim diskine aktarılıyor. Disk de iki zıt yönde iyonlaşmış gazdan oluşan iki jet fırlatıyor; yaklaşık ışık hızının dörtte biri gibi bir hızla! Gözlemciye doğru eğik olan jetten gelen ışınım maviye kayarken, gözlemciden uzağa eğik olan jetten gelen ışınım kırmızıya kayar. İkili sistemin kendisi yaklaşık 13 günde bir tur atar. Jetler ise bir topacın yalpalaması gibi presesyon yapar ve bunun periyodu yaklaşık 164 gündür. Peki SS433’ün jetleri, gökadaların merkezlerindeki kara deliklerin ürettiği jetlerle akraba olabilir mi?