Kısa cevap: Mevcut koşullarda hayır, ayrışamayız. Türleşme dediğimiz sürecin gerçekleşmesi için en temel şart üremenin izole olmasıdır, yani popülasyonların birbirinden tamamen kopması gerekir. Günümüzde küreselleşme ve ulaşım ağları sayesinde dünyanın bir ucundaki insanla diğer ucundaki insanın gen akışı kesintisiz sürüyor.

Dün gece bilgisayar başında kahvemi yudumlarken İngilizce metinlerdeki gene flow terimine takılıp kaldım. Bunu gen akışı diye çevirip geçmek kolay ama işin özündeki o dinamizmi hissettirmek zor. İşte tam da bu kesintisiz gen akışı, yeni bir türün oluşmasının önündeki en büyük engel. Neandertallerle bizim atalarımızın yolları ayrıldığında, gruplar arasına koca buzullar veya aşılmaz dağlar girmişti. Bugün uçağa atlayıp saatler içinde başka bir kıtaya iniyoruz. Hal böyle olunca, bir grubun diğerlerinden genetik olarak tamamen izole kalıp yeni bir türe evrimleşmesi imkansız hale geliyor.

Doğal şartlardan uzaklaştığımız doğru ama asıl mesele izolasyon yokluğu. İnsanlık bir gün uzak gezegenlerde koloniler kurar ve Dünya ile fiziksel temas binlerce nesil boyunca koparsa, oradaki popülasyon yepyeni bir insan türüne dönüşebilir. Fakat bu gezegende kalıp sürekli birbirimize karıştığımız sürece, hepimiz aynı Homo sapiens potasında erimeye devam edeceğiz.

Merhaba

Kuramsal olarak böyle bir ihtimal düşünülebilir lakin burada bir ayrım yapmak gerekiyor zira bugün için bunun kanıtlanmış bir fiziksel gerçek olduğunu söyleyemeyiz. Öncelikle gözlemlediğimiz evren yalnızca üç boyutlu değildir üç uzay boyutuyla birlikte zamanı da içeren dört boyutlu bir uzay-zaman olarak tanımlanır. Holografik ilke ve bazı kuantum kütleçekimi yaklaşımlarında, daha yüksek boyutlu bir yapının daha düşük boyutlu bir sistemde karşılık bulabileceği düşünülüyor. Kuantum parçacıkları arasındaki dolanıklık ve bilgi ilişkilerinin, büyük ölçekte uzay-zaman geometrisini ortaya çıkarabileceğine dair çalışmalar da var. Lakin bu modellerde uzayın ortaya çıkışı nispeten daha anlaşılırken zaman konusu hala oldukça sorunludur zira birçok model zamanı en baştan kabul ederek işe başlar. Bazı yaklaşımlarda ise evrenin bütünü zamansız olabilir ve bir kuantum sisteminin diğerine göre değişimi bize zaman olarak görünebilir. Bu durumda zaman, yüksek boyuttan doğrudan düşen bir gölge değil, sistemin parçaları arasındaki ilişkilerden ortaya çıkan bir özellik olur. Kısacası zamanın daha yüksek boyutlu bir kuantum yapının üç boyutlu izdüşümünden doğması teorik olarak mümkündür. Fakat şu an elimizde bunu doğrulayan doğrudan bir gözlem yok. Bu nedenle fikir, güçlü bir olasılıktan ziyade üzerinde çalışılan varsayımlardan biri olarak görülmelidir. Saygılarımla.