
Şunu bilmenizi istiyoruz: Bizler de sizler gibi insanlarız, paragöz falan değiliz. Aşkla tutkulu olduğu bilim anlatıcılığını sonuna kadar sürdürmek, bunu yaparken de insana yakışır bir yaşam sürdürebilmek isteyen kişileriz; hepsi bu.
Maddi hedeflerimiz de çok sayıda projenin analizine ve resmi olarak çalışmak istediğimiz iş arkadaşlarımıza ödemek istediğimiz maaşları gözeterek belirleniyor. Eğer ki "maaş" anlamında maddi ihtiyaçlarımızı karşılayacak, şu anda tamamen gönüllü olarak geliştirme yapan yazılımcı veya editör dostlarımıza ödemeler yapabilecek gelir kaynaklarını yaratamazsak, Evrim Ağacı'nı tamamen bırakıp kendi işlerimize dönmemiz gerekecek.
Diğer anlatıcıların birçoğunun "yan iş" veya "hobi" olarak bilim anlatıcılığı yapmasında elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih ve imkân meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer Evrim Ağacı'ndaki çalışmalarımızı mesleğimiz hâline getireceksek, profesyonel mesleklerimizi bırakma kararımızı kısmen de olsa meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde etmek zorundayız (çünkü bilim, tek başına karın doyurmuyor). Bunu yapamazsak, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Bizim asıl varlık alanımız internet sitemiz. Biz bir bilim platformu geliştirme peşindeyiz. Evrim Ağacı olarak, Türkiye'nin (ve hatta dünyanın) gördüğü en kapsamlı bilim platformunu geliştirmeye çalışıyoruz! Bu platform, bilimseverlerin birbiriyle etkileşime geçebilmesini, okulda göremedikleri eğitimi görebilmelerini, kendilerine özel eğitim programları hazırlayabilmelerini, akademisyen ve uzmanlarla bilimseverleri buluşturabilmeyi ve daha nice detayı mümkün kılacak!
Bunları mümkün kılmak için Evrim Ağacı'nda aşırı kapsamlı kodlama ve yazılım bilgisi gerektiren dijital projeler geliştiriyoruz, her gün yepyeni yazılar yazıyoruz, yazarlar ve editörlerle çalışarak insanlarımıza tamamen ücretsiz bir şekilde içerikler sunuyoruz, videolar hazırlayıp düzenliyoruz, gerçek hayatta etkinlikler düzenliyoruz. Normal bir meslek, insanların haftada 40-45 saatini alırken, Evrim Ağacı'nın tüm işleri bizim haftada 80-100 saatimizi alıyor - ve buna rağmen tüm içeriklerimizi tamamen ücretsiz ve halka açık olarak sunmaya devam ediyoruz!
Dolayısıyla Evrim Ağacı'nı bir "hobi" olarak göremeyiz. Bu bir "iş". Ve biz mühendislik, biyoloji, vb. aslen diplomamız olan alanlarda bir işe girmeden, bu işi bu kadar aktif, bu kadar büyük, bu kadar yüksek hedeflerle devam ettirmek istiyorsak, bilimseverlerden gelecek maddi desteklere muhtacız. Yani neden destek istediğimizin bir diğer kısa cevabı şu: Çünkü ihtiyacımız var. Olmasaydı, tabii ki biz de maddi destek istemezdik; keşke "para" lafı bir kez bile geçmeksizin bu işi yapmayı sürdürebilseydik. Ancak ne yazık ki henüz böyle bir evrende yaşamıyoruz.

Bize maddi destekte bulunmayı tercih eden kişilerin büyük bir kısmı, YouTube videolarımız ve canlı yayınlarımız dolayısıyla bize bu desteği vermeyi seçiyorlar. Bu harika, çünkü biz de daha çok video çekmek, yepyeni yayın formatlarıyla sizlere bilimi daha verimli şekilde taşımak istiyoruz! Ancak burada atlanmaması gereken, çok kritik bir nokta var...
Evrim Ağacı sadece bir YouTube kanalı değil! YouTube, bizim için belirli bir takipçi kitlemizle bir iletişim aracından ibaret. Bunu şöyle düşünün: BBC gibi bir haber kanalı veya Smithsonian Enstitüsü gibi bir akademik kuruluş, düzenli olarak YouTube videoları da yayınlıyor; ancak bu, onları "YouTuber" yapmıyor. YouTube'u sadece kitlelerine ulaşmak için bir diğer araç olarak kullanıyorlar. Aynı şey, bizim için de geçerli.
Tabii ki farklı gelir modelleri mevcut. Mesela Medium gibi blog siteleri veya The New York Times gibi gazeteler, ayda 3-5 adet içeriklerini okumanıza izin verip, sonra sizden para isteyebiliyorlar. Bunu biz de yapabiliriz; ancak yapmak istemiyoruz - çünkü bu modelin bize ve bilime uygun olduğuna inanmıyoruz! Biz şuna inanıyoruz: Bilim, ücretsiz olarak erişilebilir ve halka açık olmalıdır. Jonas Salk'ın dediği gibi: Güneş'i patentleyemezsiniz!
The Guardian ya da Wikipedia gibi bazı diğer oluşumlar, okurlarının maddi destekleriyle ayakta durmaya çalışıyorlar. Biz de bunu yapabileceğimize; Türkiye'de bilim anlatıcılığına yeterince değer veren çok sayıda okurumuz olduğuna inanıyoruz. İçeriklerimizi ülkemizdeki her bir insana, %100 ücretsiz olarak ulaştırmak için kendimize söz verdik ve bu sözden çıkmayacağız.
Son olarak bir diğer noktaya değinelim: Kültürü, sanatı, entelektüel düşünceyi baştan yaratan muazzam insanlar, örneğin Leonardo da Vinci veya Michelangelo gibi dehalar, sanatlarını icra etmek için maddi gelire ihtiyaç duyuyorlardı. Sonuçta yaptıkları resim veya heykel gibi işler... "Neden paraya ihtiyaçları olsun ki, 2 boya, 3 mermer ver, arada hobi olarak didinsin dursunlar." diye düşünebilirsiniz. Ama olay sadece bir işin "nasıl" ortaya çıktığı değil, o işe harcanan "emek"...
Bu emek, toplumca veya kişilerce değersiz görülüyorsa, elbette, kimse para vermemeli. Kimse sanata destek olmamalı. Ancak sanat, bilim, edebiyat, felsefe, vb. konular, insanlığı ileri götürecek, toplum için katma değer yaratan unsurlar olarak görülüyorsa, toplum da bunun daha çok üretilebilmesini elinden geldiğince desteklemeli. Mesela da Vinci ve Michalengelo'nun destekçilerinden birisi bankerlerden oluşan Medici ailesi idi. Sanatlarına değer veriyor, yaptıkları katkıyı prestij olarak görüyorlardı. Bu konuda TEDx konuşmamıza bir göz atabilirsiniz.
Ne yazık ki günümüzdeki sistem kâr potansiyeline göre yapılan işlere değer biçiyor; emeğe ya da insanlığa (ya da belirli bir alt kültüre) yapılan entelektüel katkıya göre değil.
TEDx Konuşmasını İzle
Bizler için bağımsızlığımızın ve sürdürülebilirliğimizin en önemli kaynağı kitle fonlama destekleri! Yani okurlarımızın tek seferlik veya aylık olarak Patreon ve Kreosus üzerinden bize yaptıkları destekler... Yukarıda anlattığımız gibi, bu destekler sayesinde yola devam edebilmekte ve içeriklerimizi %100 ücretsiz tutabilmekteyiz.
Fakat kitle fonlamada hedeflenen düzeyleri tutturmak oldukça zor bir iş ve uzun yıllar alabiliyor. Bu nedenle diğer yöntemlerle de eksiklerimizi kapatmaya çalışmaktayız.
Gelir kaynaklarımız arasından bizi bir yerlere getirebilecek olan tek itici güç kitle fonlama. Bu yüzden sizden destek bekliyoruz; çünkü yapabileceğimizin ve bildiğimizin en iyisi bu. Eğer bir yandan bilim anlatıcılığı yapıp, bir yandan maddi gelir elde edip, bir yandan da temel ilkelerimizi ihlal etmememizi mümkün kılacak, alternatif fikri olan varsa kapımız ve kulaklarımız sonuna kadar açık.
Biliyoruz, uzun bir anlatım oldu; ancak soru işareti kalsın istemedik. Çünkü maddi destek istemeyi "dilencilik" veya "camimizin damı akıyor" tarzı kültürel ögelerle eşleştirenler var.
Biz, maddi destek talebimizin onursuz bir talep olduğu kanısında değiliz. Yaptığımızın ülkemiz ve insanlık için faydası olduğuna inanıyoruz ve bunu sürdürmek için sizlerin desteklerini bekliyoruz. Hepsi bu.
Eğer bize destek olmak isterseniz, Patreon veya Kreosus üzerinden bunu yapabilirsiniz. Yapamazsanız da canınız sağ olsun, iyi ki varsınız.
Kafanızda soru işaretleri kalırsa, bize [email protected] üzerinden ulaşabilirsiniz. Sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyarız.