Peynir Kaynaklı Listeria Salgının Bittiği Raporlandı!

Queso Fresco; feta peynirine benzeyen, İspanya kökenli ancak Meksika mutfağında yaygın kullanılan taze bir peynir çeşididir. Hem inek hem de keçi sütünden yapılabilir. Meksika'da yaygın olarak çiğ sütten yapılmaktadır. Cotija peyniri ise, kökeni Meksika olup inek sütünden yapılan yarı sert bir peynirdir ve çorba, tako, salata gibi birçok gıdayla servis edilir.

Wikipedia

Nation's Restaurant News

L. Monocytogenes Salgını

Rizo Lôpez Foods marka üreticiye ait bu iki peynir kaynaklı bir Listeria monocytogenes salgını raporlanmıştır. CDC'nin (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ve FDA (Gıda ve İlaç Dairesi) ortak yürüttüğü bu uzun soluklu salgının detaylarını inceleyelim.

Toplamda 11 eyaleti kapsayan salgında 26 kişi enfekte oldu. Etkilenenlerin 23'ü hastaneye yatırılırken bir kişi California ve diğeri Texas'ta olmak üzere iki kişi hayatını kaybetti. Vakalar arasında bulunan 4 gebeden biri bebeğini kaybetti ve 2 yeni doğan bebekte Listeria enfeksiyonu görüldü.

Vaka sayısının tespit edilenden çok daha fazla olduğu düşünülüyor, çünkü salgının 15 Haziran 2014 ile 10 Aralık 2023 aralığında başladığı bildirildi. Bu süre içerisinde, hastaneye gitmeden iyileşen veya hastanelik olsa da Listeria testi yapılmadan iyileşip taburcu olan vakaların da olması muhtemel.

22 vaka ile yapılan görüşmelerde; 16 vaka en son queso fresco, cotija veya diğer peynir çeşitlerinden tükettikten sonra hastalandıklarını, bu 16 vakanın 4'ü ise Rio Lôpez markaya ait süt ürünlerini tükettiklerini bildirdiler.

Tam Genom Dizilimi (WGS) ile yapılan testlerde, 2014'ten başlayıp soruşturma kapanana kadar görülen vakalardan alınan örneklerde, etken kaynağının genetik olarak çok yakın olduğu, dolayısıyla vakaların aynı gıdayı tüketerek enfekte olduğu öngörüldü.

Ocak 2024'te, Hawaii Eyaleti Sağlık Bakanlığı Gıda ve İlaç Dairesi, rutin örnek toplama sırasında Rizo Lôpez Foods'a ait cotija peynirlerinden de örnek almış ve yapılan testlerde, vakalardaki Listeria suşu ile peynir numunelerindeki suşun aynı olduğu tespit edildi. Bunun üzerine firma, 11 Ocak 2024 tarihinde cojita peynirlerini sahadan geri çektiğini duyurdu.^[2] Bunun üzerine FDA, markaya ait üretim tesisinde denetimler yaparak hem ürünlerden hem de ekipmanlar ve çevreden numune topladı. İki numunede salgına sebep olan Listeria monoctogenes suşu tespit edildi. FDA'nın soruşturması sonucunda, 6 Şubat 2024'te firma, ürettikleri tüm süt ürünlerinin piyasadan geri çekildiğini duyurdu.^[3]

CDC, 9 Nisan 2024 tarihi itibariyle salgının sonlandığını bildirdi. Peki, ölümlerle sonuçlanan bu salgına sebep olan Listeria monoctogenes nasıl bir patojen?

L. Monocytogenes Hakkında Bilgiler

Listeria monocytogenes, doğada yaygın bulunan, gram-pozitif, fakültatif anaerob, sporsuz, kapsülsüz bir patojendir. Ubiquter (her yerde bulunan) bir patojen olması dolayısıyla su, lağım suyu, mezbaha atıkları, silaj (yüksek nem içeren fermente edilmiş yemler), sağlıklı ve mastitisli ineklerin sütleri, insan ve hayvan dışkısı gibi doğada birçok yerde bulunabilmektedir.

Listeria’nın çevreye yayılması enfekte hayvandan toprak ve yeşil yemlerin kontaminasyonuna, buradan da et ve süt hayvanlarına bulaşması şeklinde bir döngü gösterir. Dolayısıyla kontamine olmuş sebze, meyve, süt ve etten de insanlara geçmektedir. Ayrıca, biyofilm oluşturma kabiliyeti ile cam, paslanmaz çelik, kauçuk ve polistiren gibi gıdayla temas eden yüzeylere yapışarak uzun süre hayatta kalabilmektedir. Bu salgında FDA'nın topladığı örnekler arasında sadece peynir numuneleri değil, makina-ekipman ve çevreden topladıkları numuneler de yer almıştır.

Bu tür ısıl işlem, soğutma, dondurma, kurutma, yüksek tuz konsantrasyonu, düşük pH gibi stres faktörlerine karşı bile canlılığını koruyabilen, gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından ciddi risk teşkil eden tehlikeli bir patojendir ve bu nedenle gıdalarda L. monocytogenes tespitinde sıfır tolerans politikası geçerlidir.

Süt ürünleri, bu patojen açısından oldukça risklidir çünkü süt; yüksek su aktivitesi, orta derecede pH (6.4-6.6), yüksek besin öğeleriyle patojenler için ideal bir besin ortamıdır. Sütte L. monocytogenes kontaminasyonunda ana kaynaklar olarak personel, süt işleme ekipmanları ve çiğ sütün kendisi kabul edilmektedir.

Hastalık hakkında daha ayrıntılı bilgiye ulaşmak için bu yazımızı okuyabilirsiniz. Hastalığı önlemek için alınabilecek önlemler ise şu şekildedir:

• Gıda endüstrisinde bu patojen için sıfır tolerans politikası hedeflenmelidir.
• Endüstriyel üretimde, yasalarla güvence altına alınmış gıda güvenliği politikaları dikkate alınarak işletmelerin HACCP temelli üretim yapmaları ve işletme personeline düzenli olarak gıda güvenliği eğitimi verilmesi gerekmektedir.
• Gebeler, 65 yaş üstü bireyler veya immün sistemi baskılanmış bireyler gıda kaynaklı rahatsızlanmalarda mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
• Çiğ süt ve çiğ sütten yapılmış tüm ürünlerden kaçınılmalıdır. Pastörize sütten yapılmış peynir kaynaklı Listeria salgınları bile görülmektedir.
• Pişmiş ürünler ile çiğ ürünlerin ve bunların ekipmanlarının kontaminasyonunu önlenmelidir. Örneğin et kesmek için kullandığınız tahta üzerinde ekmeğinizi kesmeniz durumunda, ekmeğinize patojen bir bakterinin bulaşması olasılığı vardır.
• Yemeklerden önce ve sonra, çiğ gıda ürünleri ile temas ettikten sonra, evcil hayvanınıza dokunduktan sonra veya bahçenizde çiçeklerinizle veya toprakla uğraştıktan sonra, bebeğinizin altını değiştirmeden önce (bebeğinizi enfekte etmemek için) ve altını değiştirdikten sonra (kendinizi enfekte etmemek için) eller mutlaka yıkanmalıdır.